Welke prijs kan ik vragen voor seksuele dienstverlening?

  
Er zijn geen vaste prijzen in de prostitutie. Dat kan ook niet, want dan zou de seksindustrie worden beschuldigd van kartelvorming. Officieel kun je als zelfstandig ondernemer zelf je prijzen bepalen. Maar over het algemeen komt daar weinig van terecht. De meeste huizen hanteren hun eigen prijslijsten. Als je toch een aanwijzing wilt hebben, vraag het aan je collega’s, kijk op de websites van collega’s en zoek de seksrubrieken af van plaatselijke kranten, het Algemeen Dagblad en de Telegraaf.
Wat iedereen onderhand wel weet is dat de prijzen in de prostitutie over het algemeen bedroevend laag zijn. Vergeleken met andere landen, ook in de zogenaamde arme landen, is prostitueebezoek in Nederland het goedkoopste van de hele wereld.
We geven enkele voorbeelden:
Klanten betalen 20 euro in Groningen voor raamprostitutie, in Den Haag zelfs in de goedkoopste straat 15 euro. Op de Wallen is het beter: daar is het 50 euro.
Er zijn escorts die moeten een eind reizen en houden per klant 40 euro over. Meer dan twee escorts per avond zitten er niet in. In clubs in de provincie Groningen en Limburg betalen ze 50 euro. (Hoeveel blijft er dan voor de vrouw over?) Elders is het 70 euro entree, inclusief een meisje en zoveel drank als de klant opkan.
In de Randstad liggen de prijzen hoger. Maar in de meeste dure clubs is het erg stil. Daarnaast zijn klanten veeleisend geworden. Ze verwachten vaak meerdere standjes en twee keer hoogtepunt. We hebben een open brief geschreven aan de deelnemers van www.hookers.nl waar klanten ervaringen uitwisselen.
Als je op die site opzoekt wat ze in het buitenland betalen kun je tot een heel schokkende ontdekking komen: IN NEDERLAND is prostitutie het goedkoopste van de hele wereld. We geven even weer wat klanten betalen in sommige landen:
Andere landen in Europa: In Engeland betaalt een klant 300 euro. In Parijs kost een bezoek aan een prive adres 100 euro maar voor een dure club in de lichtstad zijn ze al gauw 750 euro kwijt. In Belgie en Duitsland liggen de prijzen iets hoger dan in Nederland, maar wat nogal verrassend is dat in het voormalige oostblok de prijzen op ongeveer hetzelfde niveau als in Nederland liggen. Bedenk wel dat de vrouwen zelf, net als hier maar een klein deel van dat bedrag krijgen.
In Zuid-Amerikaanse landen, waar het prijspeil voor andere zaken: eten enz. stukken lager ligt dan in Nederland zijn klanten ook betrekkelijk veel kwijt. Een prostituee in een Braziliaanse achterbuurt vroeg aan – een weliswaar Nederlandse klant, 30 dollar.
Wij doen er alles aan om de collega’s uit andere landen erop te wijzen dat ze voet bij stuk moeten houden en hun eigen prijzen moeten vaststellen. Buitenlandse vrouwen die al langer hier werken hebben inmiddels wel begrepen dat ze zich niet voor de tijd dat een klant binnen is moeten laten betalen, maar per handeling. Helaas werken  nog steeds veel vrouwen die zogenaamde schulden moeten afbetalen. Zij voelen zich vaak gedwongen om veel klanten te nemen die weinig betalen. Liever 10 klanten die 200 euro binnenbrengen dan 3 klanten die 150 euro opleveren., zo denken ze vaak.

Wij hebben aan de hand van internetsites waar klanten met elkaar communiceren  berekend dat de gemiddelde besloten gelegenheid 70-100 euro per uur rekent. Bij navraag blijkt dat prostituees in dat soort bedrijven zo’n drie klanten per avond hebben. De gemiddelde omzet per avond is 90- 110 euro. Gelet op de tijd die prostituees doorgaans verdoen met wachten op klanten en de kosten van kamerhuur, blijft er gemiddeld 20 euro per uur bruto over. Daar gaan 19% BTW en kosten voor taxi’s, kleding, make-up en dergelijke van af. Ter vergelijking: een zelfstandig werkende in de bouw moet al 30 euro bruto per uur rekenen om de kosten eruit te halen.
Dit gaat op voor alle takken van prostitutie. Een (niet-verslaafde) straatprostituee houdt omgerekend per gewerkt uur evenveel over als een escort. Daar worden immers ook ongunstige percentageregelingen gehanteerd. Aangezien een escort veel moet reizen is meer dan één klant per gewerkte avond meestal niet haalbaar. Zij wordt tevens geacht de chauffeur te betalen. Een bruto omzet van 70 euro per werkdag van 8 uur is niet ongebruikelijk, maar wij horen ook dat escorts met 40 euro bruto omzet per avond genoegen moeten nemen.
In sommige raamgebieden liggen de prijzen voor seksuele dienstverlening op 35- 50 euro. Maar in andere straten en steden betalen klanten slechts 15 euro. Op de klantensites op Internet valt te lezen dat klanten liever van Groningen naar Leeuwarden rijden dan tien euro extra uitgeven.
Ook op de tippelzones verschillen de prijzen. Soms lukt het prostituees een behoorlijke prijs te bedingen. Maar een prijspeil van 5 tot 8 euro komt helaas maar al te vaak voor. In veel clubs en privé-huizen liggen de prijzen vast waardoor prostituees niet zelf hun verdiensten kunnen opschroeven.
Gezien de mentale en fysieke zwaarte van het werk, vallen de verdiensten tegen. Dit komt onder andere door de hoge raamhuren, de beperkte mogelijkheid om de eigen prijzen te bepalen en de verstoring van de markt door mannen/vrouwen die in afhankelijkheidsrelaties werken. Een vrije marktwerking veronderstelt immers gelijkwaardige partners wat niet opgaat voor mensen die onder druk worden gezet zelfstandige ondernemer te worden of in een uitbuitingssituatie verkeren.
Door alle heffingen en verplichtingen vragen prostituees zich af of hun beroep nog wel lonend is. De prijzen in de prostitutie zijn de laatste jaren zelfs niet met de normale prijsstijgingen meegegaan. Veel prostituees geven aan dat de invoering van de euro hierin ook een rol speelt. In andere sectoren zijn de prijzen gestegen, maar in de prostitutie is kennelijk het omgekeerde gebeurd.
Het is moeilijk te bepalen hoe hoog het inkomen moet zijn. Er moet namelijk niet alleen rekening worden gehouden met de fysieke en de mentale zwaarte van het beroep, maar ook met de betrekkelijke korte duur van een carrière in de prostitutie.
Waarom doen mensen dan nog dat werk, is een voor de hand liggende vraag. Een van de voordelen is dat het werk is waar geen formele opleiding voor nodig is en waar – binnen bepaalde grenzen- de werktijden zijn aan te passen.  Bovendien heeft het de glamour van het snelle geld. Doordat er meestal contant wordt uitbetaald, lijken de verdiensten hoog. Dat imago houden overigens vrouwen zelf ook in stand. ‘Gisteren een klant van 200 euro gehad’. Maar wat hield ze ervan over? En wat had ze eergisteren verdiend? Door dat soort vragen gaan prostituees bedenkelijk kijken. Door optimistische verhalen te vertellen, wordt het stigmatiserende werk gerechtvaardigd.

"Ik heb gisteren 200 euro verdiend", zo kwam een vrouw opgetogen het kantoor binnenstormen. "In hoeveel uur?" was onze wedervraag. "Een uurtje maar". "En hoe lang heb je op die klant zitten wachten? En heb je de dag ervoor een klant gehad?"
"Nou nee."
Sekswerkers zijn er niet aan gewend het wachten op de klant mee te rekenen in de werktijd. Vooral in clubs en privé-huizen bestaat het werk maar voor een betrekkelijk klein gedeelte uit het leveren van seksuele dienstverlening. De meeste tijd zitten ze te wachten,. Voor die tijd krijgen ze niet uitbetaald. In veel gevallen zouden ze recht hebben op het wettig minimumloon voor die aanwezigheid, maar dat krijgen ze niet.
Als je wilt weten hoe de inkomenssituatie van prostituees is, zou je dus moeten berekenen hoeveel ze gemiddeld per uur verdienen. Dat wordt echter maar heel zelden gedaan. De laatste poging dateert van eind jaren negentig, en betreft alleen de raamprostitutie. Ook in de meest recente onderzoeken wil men zijn vingers er niet aan branden. Men berekent wel het

gemiddelde inkomen per klant maar distribueert dat niet over de gewerkte uren. Dit was voor De Rode Draad reden om het  onderzoek zelf maar ter hand te nemen aan de hand van enkele cases.
Case 1: (de informatie komt van de vrouwen die in de betreffende club werken) 
Dit is een kleine middenklasse club waar gemiddeld zeven vrouwen werken. Ze werken er gemiddeld 30 uur per week. Per week hebben ze gemiddeld 7 klanten per persoon. Een klant levert 80 euro op. Per uur is dat bruto gemiddeld in de club 12 euro per uur.

Case 2: Een andere kleine club. Dit is een club die bij ons qua werkomstandigheden slecht bekend staat. Van een vrouw die daar gewerkt heeft hoorden we het volgende:
5 vrouwen hebben er een werkdag van 10 uur. Op een normale avond komen 3 klanten die tezamen 400 euro betalen. Daarvan gaat 250 euro naar de vrouwen. De vrouwen hebben gemiddeld 50 euro bruto en dit betekent een bruto uurinkomen van 5 euro. NB: De vrouwen kunnen in deze club meer verdienen door onveilige handelingen te verrichten.

Case 3: Een club waar we mensenhandel vermoeden. Volgens hookers. nl, de site waar klanten informatie uitwisselen, betaalt de klant daar 50 euro. De vrouw krijgt daar dus maximaal 25 euro van. De vrouwen zijn er intern waardoor ze lange dagen maken. Een vrouw vertelde daar dat ze daar maximaal 4 klanten per dag had. Op het moment dat wij er binnen waren waren er 2 klanten en 7 vrouwen. Een

vrouw kan daar maximaal 100 euro verdienen in 10 uur. Bruto: 10 euro per uur.

Case 4: een individuele vrouw.
Ze draait gemiddeld: niet goed niet slecht. Ze werkt 10 uur per week en dat is uitgespreid over twee dagen. Dat levert haar 160 euro op. Daar gaan twee keer 10 euro reiskosten vanaf: Dus wordt het 140 euro in 10 uur. 14 euro bruto per uur. Haar taxikosten zijn nog niet meegeteld. Zij woont buiten de stad en bij aankomst in haar woonplaats is er geen openbaar vervoer meer.

Case 5: een raamprostituee. Zij is buitenlandse en werkt 7 dagen per week.  Ze woont op de werkplek. Ze werkt 70 uur per week. Per dag heeft ze drie klanten a 35 euro. Ze heeft een keer geprobeerd 24 uur achtereen te werken en dat heeft haar één klant opgeleverd. Zij  verdient gemiddeld 735 euro per week. Wekelijks betaalt ze 540 euro raamhuur. Zij heeft

2,50 euro bruto per uur.

Case 6: Een vrouw die waarschijnlijk al haar geld afgeeft aan een pooier. Zij werkt keihard, weigert nooit een klant en neemt nooit pauze. Zij werkt op een dag in twee bedrijven. Als het een dicht gaat, gaat ze naar het andere. Zij maakt soms dagen van 20 uur en dat 7 dagen  per week. Meestal werkt ze 16 uur per dag. Na zo'n dag gaat zij met 500 euro naar huis. Zij

heeft minimaal een bruto uurloon van 32 euro.

Case 7: Deze vrouw werkt op een toplocatie in de raamgebieden. Ze werkt alleen overdag, is wat ouder maar heeft veel vaste klanten. Ze heeft gemiddeld vijf klanten per dag met

gemiddeld 250 als dagomzet. Zij werkt 8 uur en gaat na aftrek met de kamerhuur met 150 euro naar huis. Zij heeft 11-12 euro per uur.

Variabele factoren: Wij weten niet precies hoeveel kosten de vrouwen maken. Hoeveel moeten ze bijvoorbeeld betalen voor de huisvesting in de club? De een gaat op de fiets naar het werk, de ander moet  trein en taxi betalen.
Veel vrouwen die bij de ramen werken, moeten de dagen dat ze niet werken, de huur betalen.
Overdag wordt meestal minder verdiend dan s avonds. Ook hebben wij geen zicht op de inkomsten uit champagneconsumptie.   
Ook de vrouwen die goed verdienen, hebben minder bruto per uur dan een bouwvakker die als zzpér werkt. Die moet 90 euro per uur bruto vragen om in verzekeringen, pensioenopbouw en dergelijke te voorzien.
Het besef dat het prostitutiewerk niet zo lonend is als men mag verwachten van een gestigmatiseerd en zwaar beroep, is voor sekswerkers bijzonder pijnlijk. Zij zijn geneigd hun inkomsten in hoge mate naar boven toe af te ronden.

‘Als je een mooie Russische wilt, kun je beter naar het platteland van Groningen gaan dan naar Moskou’, zo beweert op hookers.nl een man van de wereld die in Rusland is geweest. In Moskou zijn escorts namelijk duurder dan in Nederland. Uit onderzoek naar de omgang met klanten in de landen van herkomst van migrantenprostituees bleek dat het sekscontact als onderdeel van een kortdurende relatie, veel geld kost. Op Internet klagen klanten dan ook dat de ‘girlfriend experience’, zoals deze vorm van seksuele dienstverlening heet, duur is, zelfs voor de ‘rijke westerling’. Dat geldt vooral voor De Dominicaanse Republiek waar prostitutie prijzig is voor een Derde Wereld land. Tegen de medewerkster van De Rode Draad die in De Dominicaanse Republiek op bezoek was, klaagden klanten ook dat de vrouwen daar veel geld vroegen en steeds ‘professioneler’ werden, dat wil zeggen meer op hun strepen gingen staan. De vrouwen daar vonden op hun beurt dat de klanten bij een tweede contact gieriger werden.
De reizende klanten bevestigen op hookers.nl dat prostitutie, althans voor toeristen, betrekkelijk duur is in Zuid-Amerika, duurder dan in Azië. In Mexico moeten klanten bijvoorbeeld 150 euro per uur betalen. Op Curaçao en in Ecuador kost een escort zo’n 100 euro. Op Isla Margarita kregen ze voor dat bedrag een paar uur. In Brazilië betalen ze in een goedkope gelegenheid ongeveer 35 euro maar in een exclusieve club zelfs 300-500 euro. Dat zijn dezelfde prijzen als in een Nederlandse club aan de bovenkant van de markt. Let wel, zowel in Brazilië, als in Nederland komt slechts een klein bedrag uiteindelijk bij de prostituee zelf terecht. Allerlei tussenpersonen en verhuurders romen de verdiensten af. De prijzen zeggen immers niets over wat een prostituee zelf verdient.

Sociale Diensten hebben in veel steden een heel verschillend beleid ten aanzien van prostituees. Dat blijkt wel uit een vergelijking van Rotterdam met Amsterdam. De prostituee die slechts enkele dagen in de prostitutie werkt, wordt door de Sociale Dienst in Amsterdam wel erkend als startende ondernemer met lage verdiensten en kan dus aanvullende bijstand verkrijgen, maar in Rotterdam niet. Onduidelijkheid alom. Maar het kan niet zo zijn dat een prostituee in Amsterdam wel recht op bijstand heeft en een prostituee uit Rotterdam die in dezelfde omstandigheden verkeert, dat niet heeft. Toch is dat precies wat er –overigens ook in vergelijking met andere steden - aan de hand is.
Het voorbeeld van Rotterdam is illustratief voor andere gemeenten. De Rotterdamse Sociale Dienst gaat er, in navolging van De Raad van Beroep, van uit dat ‘wie als prostituee of exploitant werkzaam in de prostitutie is, in beginsel geacht wordt over voldoende middelen van bestaan te beschikken om zelf in haar of zijn levensonderhoud en dat van haar/zijn gezin te voorzien’. Dit staat te lezen in de notitie Prostitutie en Bijstand, een juridische paradox, een oud document, maar exemplarisch voor de vooroordelen over verdiensten van prostituees. Ondanks de vele brieven van De Rode Draad naar sociale diensten en raadscommissies is deze notitie – die dateert van voor de wetswijziging nog niet bijgesteld. 
Dit document stelt de financiële situatie van de prostituee gelijk aan die van de exploitant. Tevens vindt men dat prostituees net als exploitanten, per definitie voltijds werken. Dat is op zijn zachtst gezegd niet realistisch. Bovendien is het voor exploitanten heel anders om fulltime in de prostitutie te werken dan voor prostituees. Daarnaast meent de Sociale Dienst van de gemeente Rotterdam dat aanvullende bijstand aan zelfstandige prostituees geweigerd moet worden, omdat het concurrentievervalsing in de hand zou werken. Men zou de prijs per klant verlagen vanwege de aanvullende ondersteuning vanuit de Algemene Bijstandswet. Dit mist iedere grond en komt heel onlogisch voor. Deze onduidelijkheid op het gebied van recht op bijstand staat stoppen of carrièreverandering binnen of buiten de prostitutie in de weg. (zie ook Het vak uit)

Klik hier voor de brief die we naar aanleiding van deze problemen schreven aan de directeuren van Sociale Diensten

Op een zomerse dag in 2001 verzamelde de pers zich voor het gebouw van de Commissie Gelijke Behandeling in Utrecht. Dit was naar aanleiding van een klacht die De Rode Draad had ingediend tegen de ING (en daarmee tegen andere banken). De Rode Draad beweerde dat de ING vrouwen – de meeste prostituees zijn immers vrouw – discrimineerde door hen als cliënten te weigeren. De bank wilde namelijk geen zaken doen met ‘criminelen’ en zwartwerkers. Dit had nogal ernstige gevolgen, individuele prostituees konden geen zakelijke rekening openen en moesten dus naar hun cliënten toe als particulieren optreden, dat wil zeggen hun huisadres kenbaar maken aan klanten met creditcards. Op die bewuste dag werden beide partijen door de commissie gehoord. De uitspraak zou enkele weken later volgen. Hoe die zou luiden, zal niemand ooit weten. Want enkele dagen voordat de commissie haar uitspraak wereldkundig zou maken, kreeg De Rode Draad een telefoontje van de directie van de ING met het verzoek op kantoor te komen. Enigszins bedremmeld gaven de medewerkers van De Rode Draad hieraan gevolg.
Wat ze op de burelen van de ING te horen kregen, was beter dan verwacht. De ING kondigde aan het beleid voor financiële diensten voor prostituees ingrijpend te gaan wijzigen. In afzienbare tijd konden zij van alle bancaire diensten gebruik gaan maken. Dit gold voor de hele seksindustrie, mits de bedrijven aan de voorwaarden voldeden die aan alle ondernemingen werden gesteld.
Voorwaarde was dat De Rode Draad haar klacht introk, wat ze graag deed. Hoewel er nog wel berichten komen dat banken bedenkingen hebben als prostituees zich aan de balie melden, staat deze uitspraak als een huis. In de mediahype die hierop volgde lieten de meeste andere grote banken weten – behalve de Rabobank en Mees & Hope- de ING te volgen.  Dit was een van de successen van De Rode Draad.

Klik hier voor het antwoord van De Rode Draad op het verweer van het ING.

Klik hier voor het relevante deel van  het sociale jaarverslag van de ING uit 2001 waarin de beleidswijziging van de bank staat vermeld.