- Rotterdam was de enige stad die prostituees door middel van een folder op de hoogte bracht van de legalisering van prostitutie. Dat deed men zelfs in meerdere talen.
Het project is op 1 oktober 2000 gestart. Het doel van het project is:
Informatie geven aan prostituees m/v over werk en indien nodig – interventies plegen en misstanden signaleren.
Bijna iedere week bezoeken we prostitutiebedrijven, thuiswerksters of de tippelzone.
Wij hebben ook toegang tot een deel van het schemergebied: animeerbars, hotels en massagesalons. We beantwoorden vragen over verzekeringen, belasting, politie en arbeidsverhoudingen. De arbeidsrelatie is het grote kernprobleem waar we tegenaan lopen. Zijn de sekswerkers werkelijk zelfstandig ondernemers of is er een feitelijke relatie van loondienst. Van het antwoord op deze vraag is de oplossing van veel vragen – naar sociale dienst, ziektekostenverzekering afhankelijk. Wij constateren dat veel prostituees menen als zelfstandig ondernemer te werken,
Alle legale seksbedrijven zijn in 2006 in Rotterdam bezocht. We zijn ook naar een paar bedrijven in de omgeving geweest omdat we hadden gehoord dat prostituees uit Rotterdam daar zijn gaan werken. Met name in Dordrecht troffen we een voormalige bedrijfsleidster uit Rotterdam aan die met enkele voormalige collega's uit Rotterdam aan het werk was.
Het bedrijvenbezoek zien we als kern van onze activiteiten in Rotterdam. Gezien het teruglopen van het aantal vergunde prostitutiebedrijven besteden we veel aandacht aan de Turkse horeca en de animeerbars.
In Rotterdam zien we het aantal legale bedrijven afnemen. De jongensbordelen zijn nu geheel uit het Rotterdamse verdwenen.
Zes jaar na de legalisering van de prostitutie zijn de arbeidsrelaties nog het grote discussiepunt in de prostitutie.
Een voorbeeld:
Na de overname is dit de tweede keer dat we hier op bezoek komen. De zaak wordt gerund door twee homoseksuele mannen die ondanks het feit dat ze nieuw zijn in de branche toch veel ideeën delen met exploitanten die al langer mee draaien. Sjef ontvangt ons in het piepkleine keukentje waar de enige aanwezige vrouw meteen het een en ander gaat vertellen. "Het gaat hier heel erg goed. Laatst hebben we wat problemen gehad met een klant die een paar keer stiekem het condoom wilde wegmoffelen terwijl hij aan het neuken was maar die hebben we er voor de vrouw uitgegooid. De vrouwen zijn per slot van rekening baas over eigen lichaam.
Over de belastingdienst zegt de baas: "daar liegt men alles aan elkaar want ze zeggen dat ik personeel heb en dat terwijl de vrouwen allemaal verschillende prijzen aan de klanten vragen en de condooms bij mij kopen omdat ik die niet meer gratis mag verstrekken. "
Ik blijf hier zelf wel eens slapen en de vrouwen die hier werken willen dit ook wel eens. Hiervoor heeft hij gebeld met het bureau vergunningen van de gemeente, waar men beweerde dat het wel mag. Dit is ook handig omdat een klant wel eens langer na sluitingstijd wil blijven, tja, zo’n man stuur je dan niet weg."
Ervaring in horeca: de man werkte vroeger bij Spartacus en is goed bekend op de s-Gravendijkwal. Voor Spartacus heeft hij alle SM spullen gemaakt. Bij voorzichtige navraag over horeca met vrouwen leek het alsof hij iets wilde vertellen en zich dan bedacht. Daarop vertelde hij dat we op de site Kinky heel goed konden zien wat het aanbod van illegale prostitutie is.
Terwijl de man door ratelt, zien we dat het keukentje niet meer de enige plek voor de vrouwen is. Aan de achterkant is het omgetoverd in een kamer met bank en tv. Dit was ook wel hard nodig want de keuken is voor twee mensen al te klein. De vorige keer hadden de vrouwen rode geldkistjes waar het geld van de klant in verdween maar deze worden schijnbaar niet meer gebruikt omdat de vrouw tweemaal een klant heeft en het geld in een toilettas stopt.
Aan de muur zien we een bord met daarop 6 namen van vrouwen en de afspraken die er voor de vrouwen zijn.
De vrouw: de exploitant is zo druk aan het woord dat de vrouw maar stil in een hoekje zit en als we haar bij het gesprek betrekken is het steeds weer de man die het woord neemt. Op een gegeven moment is ze het wel zat en wil ze weten hoe het zit met het doen van aangifte. Moet ze 35 euro opgeven die ze zelf verdient of moet ze 70 euro opgeven en dan 35 euro onkosten opvoeren? De vrouw is niet duidelijk over haar situatie en de mensen die het antwoord kunnen geven werken bij de belastingdienst. De vrouw heeft schijnbaar niet veel trek daarheen te gaan ook omdat ze vindt dat ze weinig verdient. Zelf zegt ze dat ze 50/50 werkt en de baas is hier niet zo blij mee want die heeft al tien keer verteld dat vrouwen ook wel eens meer vragen. Na een voorbeeld van een zaak waar ze ook wel eens voor minder dan het minimum werkten vertelde ze dat dit hier ook kon gebeuren. Als er laat iemand voor de deur staat met minder dan 70 euro en er is slecht verdiend dan mag hij voor minder. De opbrengst wordt dan ook 50/50 verdeeld.
Ondanks alle goede bedoelingen van de exploitant viel het ons op dat hij de vrouw niet vrij liet spreken.
De Oost Europese materialen blijken in Rotterdam hard nodig te zijn.
De gastvrouw lacht ons vriendelijk toe en zegt blij te zijn met ons bezoek. Het is belangrijk dat de vrouwen weten waar ze recht op hebben. Ze vindt het jammer dat er op dit moment weinig vrouwen aan het werk zijn. Over een paar weken komen er weer een stuk of 10 Poolse vrouwen die hier een maand zullen werken. Op dit moment zijn er 4 vrouwen in het pand die in een grote kamer zijn waarin 1 zitje voor de vrouwen is en 1 zitje voor de klanten. 1 vrouw heeft het al snel gezien met ons. Ze schudt haar hoofd en later vertelt iemand dat ze ons al vaker heeft gezien en alles al weet. Het verbaast ons omdat het een Oost-Europese betreft en die hebben in het verleden nog nooit met ons gepraat. Twee vrouwen blijven bij ons zitten en we zien dat de aandacht het meest uitgaat naar de informatie in het Pools. Deze wordt door een vrouw uit de map gehaald en meegenomen naar een ander gedeelte van het huis.
Inmiddels is er een klant binnen gekomen en de buitenlandse vrouwen gaan samen met de gastvrouw bij de man zitten. De Nederlandse blijft bij ons zitten en zegt dat ze hier maar even werkt om haar vakantie bij elkaar te krijgen waarna ze weer verder gaat. Over de collega’s uit het buitenland vertelt ze dat deze hier wonen en vaak niet de moeite nemen naar buiten te gaan in de periode dat ze hier verblijven.
Als we bij de bedrijven op bezoek komen wordt altijd bij hoog en bij laag beweerd dat de dames zelfstandig ondernemer zijn. Onze vermoedens dat dit niet altijd het geval worden onder andere bevestigd door het volgende verslag van een sollicitatie bij een grote Rotterdamse club dat een vrouw ons stuurde:
Een voorbeeld:
Met een telefoontje de dag ervoor had ik geregeld dat ik langs kon komen voor een gesprek met een medewerker. Om een uur of tien ging ik me melden aan de balie bij de vrouw die daar zat. Ik moest even wachten omdat een man net iets regelde aan de balie. Hij had net viagra gekocht en de vrouw haalde een aantal plastic dozen te voorschijn om het geld in te doen. Het waren dozen met etiket zoals Viagra, drankgeld en Vermeer groep.
Nadat de man weg was had de vrouw tijd voor mij. Ik dacht dat we wel naar een aparte ruimte zouden gaan maar het was de bedoeling dat alles in de gang werd afgehandeld in aanwezigheid van een deurman. Niet echt een fijne behandeling. De vrouw wilde weten wat me al verteld was aan de telefoon. Ik zei maar dat ik nog niets wist om te zien wat zij ervan zou maken.
Punt 1: je werkt hier als zelfstandige
Punt 2: ik zal je vertellen hoe het hier gaat.
Vanaf 15.00 tot 20.00 uur werkt er 1 vrouw in de zaak. Deze vrouw verdient hier 25 euro mee. Je mag wel werken op de middag maar het heeft geen zin omdat er dan nooit klanten komen.
De avond: vanaf 22.00 uur word je geacht aanwezig te zijn want dan begint de zaak te lopen. Om 5 uur mag je naar huis. Het kan natuurlijk een keer gebeuren dat je iets eerder weg moet maar dat moet niet te vaak gebeuren want dat komen er problemen tussen de vrouwen.
Het is de bedoeling dat je meerdere dagen per week werkt meer een aantal wil ze niet noemen.
De klanten betalen 50 euro om naar binnen te mogen en krijgen voor dit geld 5 consumpties. Als de klant besluit naar de kamer te gaan moet hij minimaal een uur blijven en hij betaalt daarvoor 230 €. De vrouw krijgt daar 110 € van. Toen ik zie dat ik bij een klant die met geld smijt een andere prijs wil vragen kreeg ik te horen dat dit niet mag om problemen met andere vrouwen te voorkomen.
Over het geld kreeg ik te horen dat dit de volgende dag voor je klaar ligt. Het drankgeld ligt zelfs maar 1 maal per week en wel op maandag klaar.
Tijdens dit gesprek waren er een schoonmaakster en meerdere prostituees binnen gekomen. De prostituees verdwenen in een ruimte om zich om te kleden en moesten op de deur kloppen om er weer uitgelaten te worden door de vrouw aan de receptie. De schoonmaakster ging aan het werk want hier hoef je niet zelf de kamer in orde te maken als je klaar bent.
Ik kreeg nog een snelle rondleiding door de bar en een van de kamers. Het was er schoon en netjes. In de bar zaten 6 jonge vrouwen waarvan ik er twee Nederlands hoorde praten. Behalve een klant die net binnen was zag ik geen mannen in de bar.
Tijdens het bekijken van een kamer vertelde de vrouw nog dat 10 minuten voor de tijd om is de telefoon rinkelt op de kamer. Dit is de receptie om te vragen of het verlengd gaat worden of niet. Zo ja dan moet er vooruit betaald worden.
Verder: er is altijd een portier en in het weekend zijn het er twee
De champagne is een belangrijke bron van inkomsten. Je kan er tussen de 4 en 185 euro mee verdienen.(piccolo en fles)
Animeerbars
In de animeerbars zitten vrouwen te wachten tot een man hun een drankje aanbiedt en eventueel nader contact met haar wil tegen een vergoeding. Af en toe laten we daar informatiemateriaal achter. Uit dit circuit hebben we een Hongaarse vrijwilligster gerecruteerd die voor ons contactpersoon wil zijn.
Turkse horeca
In Turkse bars vindt prostitutie plaats van vooral Bulgaarse vrouwen. Het contact leggen in Turkse bars is moeilijk voor de veldwerkers. Zij moeten deze plaatsen regelmatig bezoeken om uiteindelijk contact te kunnen leggen. We maken ons daar niet bekend als ‘Rode Draad’ (te gevaarlijk), maar we proberen een vrouw alleen te spreken.
In het rapport Rechten voor prostituees (verschenen in 2006) heeft De Rode Draad nadere informatie over de Turkse horeca gegeven.
De Rode Draad heeft twee illegale Turkse prostitutiebars in Rotterdam bezocht en een in Spijkenisse. Daarnaast hebben de medewerkers alle andere Turkse horeca in kaart gebracht. In de regel viel er weinig te merken van prostitutie. We waren soms uitdrukkelijk wel en soms uitdrukkelijk niet welkom. We constateren dat de Turkse illegale prostitutie zich in Rotterdam verplaatst. Wanneer een bedrijf is gesloten, duikt het op in een ander bedrijf.
Een voorbeeld:
Via een detectiepoortje lopen we de zaak in. De muziek staat hard. Het is vrij donker en af en toe wordt de zaak verlicht door een stroboscooplamp. Rechts is er een bar waaraan verschillende vrouwen zitten. Ook aan de tafeltjes en langs de muur op een rij barkrukken zitten vrouwen. Het valt ons op dat de vrouwen allemaal zeer jong zijn. De mannen in de zaak zijn over het algemeen een stuk ouder en we zien dat ze de vrouwen aanraken in hun gezicht, dat ze armen om hun schouders slaan en dat ze over hen heen leunen. Al met al wordt het duidelijk dat deze vrouwen dit nooit leuk zouden vinden als er niets mee te winnen viel. De vrouwen zorgen voor hun eigen drankjes en lopen ook van binnen naar buiten als ze daar zin in hebben. We zijn nog niet zo lang binnen wanneer een vrouw in gesprek raakt met N. . Ze vraagt aan haar of ze hier ook wil werken. De Turken zijn heel aardig zegt zij. Van klanten vernemen we dat ze voor 80 euro met een vrouw mee kunnen. Ze gaan dan naar een hotel dat 25 euro kost en om de hoek ligt. Eén van de vrouwen vertelt dat ze vorige week achttien is geworden. De vrouw die met N. sprak zei dat ze Turkse is maar we hebben hier zo onze twijfels over.
De animeerbars
In de animeerbars werken veel Oost Europese vrouwen illegaal. Ook daar is het niet gemakkelijk om contact te maken met de vrouwen. Niettemin hebben we uit dit circuit een vrijwilligster gerekruteerd.
Een voorbeeld:
Deze dag hebben we een afspraak met een vrouw uit Hongarije die we eerder op een veldwerktocht hebben ontmoet.
Zelf werkt ze in Rotterdam in een bar waarvan ze vertelt dat het niet de slechtste zaak is om te werken. Het is een zaak gerund door een Griek en zijn vrouw. De vrouw staat achter de bar en een broer van de eigenaar is vaak in de zaak aanwezig om een oogje in het zeil te houden. Zij verdient hier 35 euro per dag dat ze aanwezig is. Als er mannen geld uitgeven aan drank voor haar dan komt er dit erbij. Af en toe heeft ze geluk dat een klant niet te beroerd is om met champagne uit te pakken maar meestal is het vrij stil. De vrouw heeft het geld niet zo hard nodig en wordt niet gepushed door een pooier. Zij is naar Nederland gekomen in de wetenschap dat ze terecht kon bij haar vriend die hier al verbleef. Het is een getrouwde man wiens vrouw in Hongarije woont en hij is al wat ouder. Ze hoeft geen huur te betalen en dat komt wel goed uit want al het geld dat ze verdient, gebruikt ze om presentjes te kopen voor de familie thuis. Haar probleem is dat ze de schijn wil ophouden dat ze hier veel verdient. De vrouw wil liever hier haar geld bijeenschrapen dan in een fabriek in Hongarije, maar haar familie zou niet begrijpen waarom ze hier liever is, als ze de waarheid weten.
De vrouw had al eerdere pogingen gedaan om uit Hongarije te vertrekken. Vanuit haar land is het makkelijk om een georganiseerde trip naar Duitsland te regelen. Veel vrouwen maken hiervan gebruik omdat alles dan geregeld is. Het feit dat er veel geld aan de strijkstok blijft hangen, nemen ze op de koop toe. Deze vrouw besloot het niet te doen, omdat ze geen zin had om als prostituee geld te verdienen.
Bij een volgende poging zorgde iemand ervoor dat de vrouw in een hotel in Nederland kon gaan werken. Dit wilde ze wel en een contract werd opgesteld. Toen de vrouw in Nederland aankwam, vond men het ineens een probleem dat zij geen Nederlands sprak en ging de baan niet door. De vriendelijke mensen hadden echter nog wel wat kennissen die wel iets voor haar wisten, maar aangezien de vrouw hier een vriend had, is ze naar hem toegegaan.
Uiteindelijk is ze in het animeercircuit terecht gekomen. Ze vindt haar werk niet bijzonder en begrijpt ook goed dat er weinig toekomst in zit, maar ze heeft het nog naar haar zin. Op dit moment is ze met een pak cadeaus naar huis maar binnenkort zal ze weer hier aan het werk gaan.
Over haar werk vertelde ze het volgende:
- Veel van haar collega’s hebben niet zoveel geluk en werken voor een pooier.
- Een klant betaalt 200 euro voor champagne en de vrouw krijgt hiervan 50 euro.
- Veel collega’s hebben een Nederlandse echtgenoot gehad.
- Haar collega’s vinden het niet slim dat ze nu met ons praat.
- Veel Turkse en Marokkaanse mannen willen veel voor niets.
- Ze werkt 6 dagen per week vanaf 18.00 uur.
De grote hotels
In de grote internationale hotels wordt ook aan prostitutie gedaan. Bij één zo'n hotel hebben we voor elkaar gekregen dat de barman de vrouwen stiekem onze snoepjes geeft.
We gaan naar het Hilton. Natalia luistert het gesprek af aan de bar. Het wordt gevoerd door twee mannen die Russisch en een Joegoslavische taal spreken. Zij zijn kennelijk geen gast van het hotel. Er is een vrouw bij. N. doet net alsof ze het niet verstaat. De vrouw krijgt op haar donder omdat ze een te duur T-shirt heeft gekocht. Ook moet ze hem de verdiensten overhandigen. Ze zegt dat het 500 euro is, maar dat vindt hij te weinig. We weten niet zeker of het om prostitutie gaat, maar de hele gang van zaken herkennen we.
NB: In een een andere grote stad hebben we een barman zo ver gekregen dat hij de dames ons telefoonnummer geeft. Eenzelfde handelwijze stellen wij ons ook in Rotterdam voor.
Internetveldwerk
Regelmatig zoeken we het internet af op zoek naar dames die privé in Rotterdam ontvangen. Meestal krijgen we te horen dat ze alles al weten of we krijgen geen reactie. De KvK gegevens van sommige bedrijven blijken af en toe een vreemd beeld te geven. Inmiddels heeft het gemeentebestuur het zoeken naar de KvK gegevens overgenomen.











