'Wanneer jullie naar buiten gaan om te roken, nemen  jullie dan je machinegeweren  mee?”, vroeg de barkeepster van ‘mijn’ kroeg in Jeruzalem aan soldaten die aanstalten maakten om buiten een sigaretje te gaan roken. In Israel worden de anti-rookwetten steeds strenger. Je zou toch verwachten dat in Israel waar iedereen druk is met terrorismebestrijding, veiligheid en rookverboden dat mensenhandelaren geen kans krijgen hun praktijken ten uitvoer te brengen. Hoe moeten ze hun vrouwen verplaatsen in een land waar een ondoordringbare muur steden van voorsteden scheidt, waar soldaten door middel van versperringen straten in twee continenten verdelen, waar het overbruggen van korte afstanden door de vele roadblocks een eeuwigheid duurt, waar alleen toeristen van oost naar west gaan, omdat ze overdag in het oosten en ’s avonds in het westen willen zijn, waar veiligheidsbeambten eerst in je tas moeten graaien voordat je een tube tandpasta kunt kopen? Vrouwenhandelaren hebben er echter tot voor kort bijna ongehinderd hun gang kunnen gaan. Jaren geleden vertelde een Israëlische prostituee op ons kantoor huilend dat haar dochter aldaar door de Russische maffia was vermoord. Dit was vier jaar nadat in 1992 het eerste geval van mensenhandel in Israel in de openbaarheid was gekomen.
De politie beweerde in die periode dat er geen adequate wetgeving was. Die was (en is) er echter wel. Krachtens een wet uit 1977 is het strafbaar om te profiteren van prostitutie van anderen. De strafmaat is nog hoger wanneer het slachtoffer beneden de achttien is of door familie in de prostitutie is gebracht. Ook een vrouw ertoe brengen het land te verlaten om de prostitutie in te gaan is streng verboden.

Slachtoffers werden tot voor enkele jaren geleden zonder pardon opgesloten en vervolgens uitgewezen. De autoriteiten  beschouwden ze slechts als medeplichtigen. De pooiers werden daarentegen als politie-informant ingezet. Sinds 2000 pakt men de zaak echter anders aan en er is nu ook een opvangcentrum voor slachtoffers gekomen. De actie van een van de slachtoffers die de politie aanklaagde wegens het niet onderzoeken van een misdaad, is daar waarschijnlijk debet aan geweest. De laatste jaren zijn enkele handelaren gearresteerd, bijvoorbeeld Schneiderman uit Moldavië. Hij was een van de vele handelaren die gebruik heeft gemaakt van de ‘open deur’ politiek – ieder persoon van Joodse afkomst was welkom in Israel. Hij was meegekomen met de vele Joden uit Oost –Europa die in de jaren tachtig eindelijk toestemming kregen de communistische landen te verlaten. De deur ging open voor hardwerkende en idealistische mensen, maar ook voor criminelen die energiek mensenhandellijnen naar Israel opzetten.
In 2005 schatte een parlementaire commissie dat er jaarlijks 3000- 5000 vrouwen naar Israel worden verhandeld uit landen als de Oekraïne, Rusland en Moldavië. Zeventig procent van de prostituees in Tel Aviv komt uit het voormalige Oostblok.

Veel van deze vrouwen vertellen verhalen over barre tochten door de woestijn. Zo was een van hen via Egypte gereisd waar Bedoeïenen de handelaren een handje hielpen. Iets dergelijks overkwam een meisje van zeventien uit een Russisch mijnwerkersdorp.  ‘Pas in Egypte kwam ik erachter dat ik in Eilat in de prostitutie moest gaan werken. Ik probeerde weg te lopen, maar een van de bedoeïenen kreeg me te pakken en sloeg me in elkaar. Die avond werd ik door vier bedoeïenen verkracht.’ Een andere vrouw zou in ruil voor kost en inwoning schoonmaakwerk in een hotel gaan verrichten. Zij was in Cairo geland en waande zich aldaar reeds in Israel. Maar nee, zij moest met een groep verder naar Israel reizen. Ze kwam inderdaad bij een hotelhouder terecht maar hij verkocht haar aan een ander die haar als call girl  de voor haar betaalde som liet terugbetalen.
De laatste tijd zijn er in Israel steeds meer vrouwen aan het werk uit Oezbekistan en Kazachstan. Deze vrouwen komen in de regel uit conservatieve moslimgemeenschappen en worden geronseld door vrouwen, die gemakkelijker dan mannen hun vertrouwen kunnen winnen. Chinezen zijn de andere groep nieuwkomers in de Israëlische prostitutie. 
De meeste vrouwen die van Oost Europa naar Israel reisden wisten wel wat er voor werk van hen werd verwacht maar niet dat ze door de handelaren als slaven zouden worden behandeld. Bij de nieuwe lichting: uit Kazakstan en Oezbekistan is dat bij minder vrouwen het geval. Zij lopen eerder weg.

Wetgeving aangaande prostitutie in Israel

Op zich is prostitutie in Israel niet verboden, maar alles wat ermee te maken heeft, wel. Prostituees worden in tegenstelling tot degenen die van hen profiteren vaak gearresteerd voor ‘rondhangen’, overlast geven en het hinderen van het verkeer.  Op het oneerbare voorstellen doen aan een volwassen vrouw staat maximaal drie maanden gevangenisstraf.
Eind maart 2008 is er een hoorzitting geweest waar prostituees gruwelijke verhalen over onder andere perverse neigingen van orthodoxe Joden vertelden, waardoor degenen die plannen indienden om de prostitutie te legaliseren die geschrokken weer introkken. Nu wil men de advertentiemarkt voor escorts aan banden leggen. Voor zover na te gaan kwamen op de hoorzitting de slechte werkomstandigheden nauwelijks aan de orde.

‘Slavernij’ zo kenschetste een bezoeker van de Nederlandse klantensite: hookers. nl de situatie van prostituees in Israel. Hij schrijft: “In m'n vorige post was ik onder de indruk van het "seksparadijs" Israel. Ik heb ondertussen wat research gedaan op het net en begrijp nu waarom mooie Russische meiden ‘alles doen’ voor 9 euro: ze zijn slaven, eigendom van hun Israëlisch pooier die het geld incasseert en de meisjes nul komma nul geeft. Zo'n situatie wil geen enkele loper van dit hookersforum. (2005. Het taalgebruik is een beetje aangepast. S.A.)”
Hij was met hoge verwachtingen naar Tel Aviv getogen. De prijzen zijn er laag: 9 euro is het tarief op straat. In privéhuizen betaalt men 70 euro. Deze Israelganger kenschetst dit als laag, maar in sommige privéhuizen in Nederland zijn de prijzen niet hoger. Daar komt nog bij dat het algehele prijspeil in Israel iets lager is dan in Nederland.
Werkt er dan niemand vrijwillig en verdient niemand er goed? Klaarblijkelijk  is de markt toch teveel beheerst door mensen die onder de een of andere vorm van dwang werken.

Zoektochten op internet over de geschiedenis van de prostitutie in Israel leveren alleen maar verhalen op over mensenhandel met Oost Europese vrouwen.
Kennelijk heeft niemand de geschiedenis van de prostitutie in de betrekkelijk jonge staat Israel beschreven. Bij ontstentenis daaraan verwijst men naar de betrokkenheid van Joden bij criminele activiteiten in de Verenigde Staten en Zuid- Amerika.

De Joodse getto’s in het negentiende- eeuwse Oost- Europa waren de bakermat van de vrouwenhandel door Joodse bendes. Dit verschijnsel was een triest gevolg van de geïsoleerde positie van Joden door antisemitisme, slechte woonomstandigheden, de armoede en de slechte positie van vrouwen.  Rond 1910 was er een tekort aan toekomstige echtgenoten en de ongetrouwde dochters die onproductief thuis zaten waren een grote belasting voor de familie. Ze konden alleen uit het getto ontsnappen als ze bereid waren het ‘gele merkteken van de schande’ te dragen, dat wil zeggen dat ze aan moesten kunnen tonen dat ze prostituees waren. In het getto konden ze niet werken en een aantal vrouwen accepteerden dankbaar ‘dit paspoort’ waarmee ze de wijde wereld in konden trekken.
Anderen verlieten het getto niet vrijwillig. Ze werden na een misstap als gevallen vrouw door hun vaders weggestuurd. De derde uitweg was Stillah Chuppah, een vorm van ceremonieel huwelijk dat niet officieel werd erkend. De wanhopige trouwlustige vrouwen die een dergelijke overeenkomst aangingen maakten zich geheel afhankelijk van hun echtgenoten die hier nogal eens misbruik van maakten door ze tot prostitutie over te halen. Degenen die hierbij bemiddelden werden Kaftans genoemd, een term die later synoniem zou worden met vrouwenhandelaar. De vrouwen werden aanvankelijk te werk gesteld in de bordelen in de grote steden in de regio, waar onder andere Joodse bordeelhouders weinig door de politie in de weg werd gelegd. Aan hun diensten was grote behoefte voor de grote hoeveelheid mannelijke arbeidsmigranten die in de mijnen en aan grote constructieprojecten werkten.  Deze Joodse bordeelhouders en hun personeel konden echter nooit meer terug naar de getto’s. Ze werden als onreinen beschouwd.
Ten gevolge van contacten met Joodse gemeenschappen elders in de wereld zoals in Argentinië, Constantinopel (het huidige Istanbul) en zelfs in het Verre Oosten verplaatste men de activiteiten naar die regio’s. Vooral in Argentinië was er een grote Joodse gemeenschap waarvan mensenhandelaren ook deel uitmaakten. De prostituees die in Oost Europa onder beroerde omstandigheden werkten wilden wel werk in Argentinië of Turkije accepteren waar ook grote gemeenschappen van mannelijke arbeiders ver van huis aan grote bouwprojecten werkten. Helaas werd het voor deze ambitieuze vrouwen te gevaarlijk geacht om alleen te reizen. Derhalve waren ze afhankelijk van mensenhandelaren. In Argentinië richtten Joodse criminelen een zogenaamde begrafenisvereniging op, Zwi Migdal, die behalve een Joodse begrafenis mogelijk maakte ook diende als dekmantel voor vrouwenhandel.
In de twintigste eeuw verspreidden Joodse mensenhandelaren zich over de continenten en richtten hun inspanningen op Europa en Noord Amerika. De bestrijding van deze handel in vooral Joodse vrouwen was ook een Joodse aangelegenheid: The Jewish Colonization Association deed aan opvang en trok ten strijde tegen deze misdaden.

Te heilig

 ‘Er is hier in Tel Aviv geen Red Light District ‘, zei een buurtbewoner me in een straat vol met stripbars, massagesalons en reclame voor uurhotelletjes.’
Een ander wist te vertellen waarom geen Israëlische meisjes in de clubs en privéhuizen werken: ‘hun religie staat het niet toe’.
Niet alleen in Tel Aviv  was de wijze waarop men het bestaan van prostitutie ontkent, in één woord spectaculair. In  Jeruzalem had men er een eigen lokale versie van: ‘Maar mevrouw, dit is een heilige stad. Er is geen prostitutie’, zo zei men mij in Jeruzalem. Mijn mond viel open. ‘Nou ja, je weet wel.’, voegde deze mevrouw er met een veelzeggende knipoog aan toe. Ja inderdaad, ik weet dat prostituees, mensenhandelaren en hun slachtoffer alle denkbare religieuze achtergronden kunnen hebben. En de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) heeft overtuigend aangetoond dat zowel in christelijke als in islamitische landen (Indonesië) als boeddhistische landen de inkomsten uit prostitutie een groot onderdeel van het bruto nationaal product uitmaakt. In geen andere branche dan mensenhandel werken alle godsdiensten zo goed samen met niet-religieuzen als in de mensenhandel.
Onlangs wilde een onderzoeker van De Rode Draad weten of loverboys zich tegenwoordig vooral richten op religieuze moslima’s. Een onzinnige vraag; de vrouwen die uit Zuid-Amerika, Oost- Europa of uit Zuid-Oost Azie zijn gehaald zijn ook niet aangesproken op hun respectievelijk katholieke, orthodoxe christelijke of boeddhistische achtergrond.

In artikelen over prostitutie in Israel noemen de auteurs vaak de Bijbel en religieuze prostitutie in de oudheid. Dit om aan te tonen dat ook degrote monotheïstische religies, het christendom, het Jodendom en de Islam, waarvan Jeruzalem het centrum is, het bestaan van prostitutie altijd hebben erkend.  Ook de islam waar seks buiten het (polygame) huwelijk verboden is kent een uitlaatklep: het tijdelijk huwelijk. Dankzij die kunstgreep valt prostitutie niet buiten het huwelijk. Maar alles wat tot ‘onzedelijk’ gedrag leidt, is haram, dus slecht. Maar… Nood breekt wet, zo zegt de islam. Behalve voor de prostituees zelf, die krijgen in sommige islamitische landen de doodstraf. Volgens ingewijden worden ook in Jeruzalem al of niet religieuze Arabische meisjes ingepalmd door loverboys. Zij zouden in achteraf kamertjes in de Arabische wijk hun klanten bedienen.
Gezaghebbende kerkvaders en katholieke geleerden hebben het beschreven als een noodzakelijk kwaad: even noodzakelijk als de beerput. (Augustinus). Thomas van Aquino was bang voor chaos die er zou ontstaan als prostituees de wereld moesten verlaten. En men wordt niet moe te benadrukken dat Jezus prostituees niet veroordeelde.
Hoe verkeerd is prostitutie volgens het Oude Testament? Er zijn enkele prostitueevriendelijke passages te vinden en ook onvriendelijke. Een betrekkelijke neutrale vermaning is het afwijzen van het geld verkwisten aan prostituees.  Het is in De Bijbel in ieder geval verboden om prostitutie te bedrijven als onderdeel van heidense rituelen. In andere gevallen wordt het meestal welwillend beschreven. Zoals in Genesis: “Zodra Tamar hoorde dat haar schoonvader op weg was naar Timna om zijn schapen te scheren, 14 legde ze haar weduwedracht af, bedekte zich met een sluier zodat ze onherkenbaar was, en ging langs de weg naar Enaïm zitten, een zijweg van de weg naar Timna. Dat deed ze omdat ze nog steeds niet aan Sela tot vrouw was gegeven, hoewel die inmiddels volwassen geworden was. 15 Toen Juda haar zag hield hij haar voor een hoer, want haar gezicht was bedekt. 16 Hij sloeg de zijweg in en ging naar haar toe. ‘Ik wil van je diensten gebruik maken,’ zei hij, niet wetend dat het zijn schoondochter was. ‘Wat staat daar van uw kant tegenover?’ vroeg ze. 17 ‘Ik zal je een geitenbokje uit mijn kudde laten brengen,’ antwoordde hij. ‘Goed,’ zei ze, ‘als ik dan maar een onderpand van u krijg.’ 18 En op zijn vraag wat ze als onderpand van hem wilde, antwoordde ze: ‘Het snoer met uw zegel en de staf die u in uw hand hebt.’ Hij gaf het haar en had gemeenschap met haar, en zij werd zwanger van hem. 19 Daarna ging ze terug naar huis, deed haar sluier af en nam haar weduwedracht weer aan

Rechters 16:1-3
1 Op een keer was Simson in Gaza. Daar viel zijn oog op een hoer en hij ging bij haar naar binnen. 2 De inwoners van Gaza kwamen erachter dat Simson in de stad was. De waakzaamheid in de stad werd verhoogd en bij de stadspoort hield een aantal mannen zich gereed om hem te overmeesteren; verder deden ze die nacht nog niets. ‘Zodra het licht wordt zullen we hem doden,’ zeiden ze. 3 Maar Simson sliep niet langer dan tot middernacht, toen stond hij op. Bij de stadspoort gekomen greep hij de beide deurposten vast en rukte ze los met deuren en sluitbalk en al; hij nam het hele gevaarte op zijn schouders en droeg het weg, helemaal naar een van de bergtoppen tegenover Hebron.

Joshua 2:1-24
 Hierna stuurde Jozua, de zoon van Nun, er vanuit Sittim in het geheim twee spionnen op uit. Hij gaf hun de opdracht: ‘Verken het hele gebied, maar vooral Jericho.’ De mannen vertrokken. Toen ze in Jericho waren gekomen, vonden ze onderdak bij een hoer, Rachab genaamd, bij wie ze wilden overnachten. 2 Maar toen de koning van Jericho hoorde dat er die nacht spionnen van Israël waren gekomen, 3 liet hij Rachab het volgende bevel geven: ‘Lever ze uit, die mannen die bij je zijn, want ze zijn hier om te spioneren.’ 4 Maar Rachab – die de twee mannen verborgen had – zei: ‘Die mannen hebben mij inderdaad bezocht, maar ik weet niet waar ze vandaan kwamen. 5 Ze zijn vertrokken vlak voordat het donker werd en de poort zou worden gesloten. Ik heb geen idee waar ze naartoe zijn gegaan. Ga ze snel achterna, dan haalt u ze nog in.’ 6 Rachab had de mannen naar het dak gebracht en ze daar verborgen onder bundels vlas. 7 Hun achtervolgers vertrokken meteen in de richting van de Jordaan, naar de oversteekplaatsen. Zodra ze de stad hadden verlaten werd de poort gesloten.

15 Rachab woonde in een huis in de stadsmuur. Ze liet de spionnen langs een touw door het venster naar beneden zakken. 16 ‘Probeer in de bergen te komen,’ zei ze, ‘anders vinden de achtervolgers jullie. Houd je daar drie dagen schuil, totdat ze teruggekomen zijn. Ga daarna pas weg.’ 17 De mannen zeiden: ‘We zijn niet in alle gevallen gebonden aan de eed die je ons hebt laten zweren. 18 Wanneer we dit land binnentrekken, moet je dit rode koord aan het venster binden waardoor je ons hebt laten zakken. Zorg er dan voor dat je vader en moeder, je broers en je hele verdere familie bij je in huis zijn. 19 Wie van jullie dan naar buiten gaat, is zelf schuldig aan zijn dood. In dat geval zijn we niet aan onze eed gebonden. Maar wordt er ook maar iemand kwaad gedaan die binnen blijft, dan zijn wij schuldig. 20 En we zijn ook niet gebonden aan de eed die je ons hebt laten zweren als je onze plannen verraadt.’ 21 Rachab stemde hiermee in en liet de mannen gaan. En ze bond het rode koord aan het venster. “Rachab werd gespaard en aan dit rode koord ontleent de organisatie Het Scharlaken Koord haar naam.

Hosea 4: 14. Ik zal over uw dochteren geen bezoeking doen,
omdat zij hoereren,
en over uw bruiden,
omdat zij overspel doen;
want zij zelven scheiden zich af met de hoeren,
en offeren met de snoodste hoeren;
het volk dan, dat geen verstand heeft,
zal omgekeerd worden.

Hulporganisaties:
Nights Inbar Danon, voor teenagers in Tel Aviv.
Elem Youth in Distress

Literatuur:
(CEDAW Report, 8 April 1997)
De website van Hotline
Diverse krante-artikelen en de website van BBC World.
Israel’s Blog Magazine.
De werken van Edward J. Bristow

Sietske Altink, maart 2008