Oost-Europa

- Clubs in Tallinn. Foto S.Altink
Individuele prostitutie is verboden in Albanië, Roemenië en de Oekraïne, waar individuele prostitutie een strafbaar feit is. In andere landen, Armenië, Belarus, Bosnië Herzegovina, Kroatië, Litouwen, Macedonië Moldavië, Rusland, Servië,. Montenegro en Uzbekistan, is individuele prostitutie een overtreding en krijgen sekswerkers boetes.
In Azerbeidjaan , Bulgarije, Tsjechië, Estland, Georgië, Kazakstan, Kirgizië, Polen, Slowakije, Slovenië en Tadzjikistan zijn er geen wetten op het gebied van prostitutie. In Hongarije en Letland is prostitutie onder voorwaarden toegestaan. Letland heeft regulering no, 427: prostituees van boven de achttien mogen, mits ze over een gezondheidsverklaring beschikken, werken. Een maandelijks medisch onderzoek is verplicht. Men mag niet adverteren en hiv geïnfecteerden mogen niet werken. In Hongarije mag men tolerantiezones aanwijzen. Ook daar is medisch onderzoek verplicht. Er zijn grote verschillen in de mate van handhaving. In Belarus zijn in 2003 bijvoorbeeld 4374 boetes aan prostituees uitgedeeld, in Macedonië in 2002 waren dat er 36. In Rusland worden de vrouwen ook vaak beboet, en wel voor hooliganism, ordeverstoring of geen verblijfspapieren hebben.
In alle landen is er een verbod op bordeelhouden en uitbuiting door derden. In Bulgarije heeft minder dan vijf procent geen pooier. In Belarus zijn in een jaar meer dan 4000 prostituees gearresteerd en 347 pooiers. In Bulgarije is er een slechts één pooier gearresteerd de laatste tien jaar. In Estland is illegaal de grens oversteken verboden. In Bosnië Herzegovina is er geen bescherming voor verhandelde vrouwen. In Bosnië Herzegovina had de politie zelfs verhandelde vrouwen gekocht.
b. Het geweld
In Letland heeft 86 procent van de sekswerkers met geweld te maken., in Litouwen is dat 89 procent en 46 procent in Estland. In alle landen is police harassment het grootste gezondheidsrisico voor prostituees. In Oezbekistan worden vrouwen die opgepakt worden door de politie verplicht tot afkicken. Zij moeten een papier tekenen dat ze niet meer als prostituee gaan werken en worden verplicht een aidstest te ondergaan. Dit valt te voorkomen door op het juiste moment de politie om te kopen. In Vilnius heeft 66 procent van de sekswerkers met politiegeweld te maken gehad. ‘Propiska’ is in Rusland een groot probleem. Dat betekent het niet hebben van een verblijfsvergunning voor de stad. Veel vrouwen in Herzegovina zijn door de politie verkracht. In Moskou is 18 procent van de prostituees ooit door de politie verkracht.
Bulgaarse vrouwen denken betere en minder gewelddadige klanten in West Europa te treffen. Ook klagen vrouwen erover vaak lastig gevallen te worden door de media die zonder hun toestemming hun beelden uitzenden. In Bulgarije hebben prostituees alleen toegang tot de gezondheidszorg als ze verzekerd zijn. Weinig aidstests gebeuren vrijwillig. In Nizhny Novgorod is 55% slachtoffer van geweld door pooiers. Uit onderzoek van Kandzhikova blijkt dat Bulgaarse prostituees niet vrij zijn om te werken waar en hoe ze willen, en ze mogen zelfs niet naar een arts toe.
In de landen in de regio heeft 80 procent van alle prostituees te maken gehad met geweld door klanten. In Nizhny Novgorod is 38 procent meer dan eens verkracht door klanten. Uit Kirgizië en Kazakstan komen er berichten dat de politie smeergeld van vrouwenhandelaren accepteert. In Rusland worden ze vaak afgeperst met wetten voor petty hooliganism. Ook zijn ze slachtoffer van illegale deportatie en gedwongen aidstesten. Prostituees doen geen aangifte van misdaden tegen hen. Vooral druggebruikers zijn slachtoffer van politiegeweld. De politie zoekt niet eens naar een excuus voor hun aanhouding.
c. De sociale achtergrond
Volgens een rapport van het Ukranian Instituut for Social Research naar 636 prostituees is een derde van de prostituees verkracht tijdens de ontmaagding. De vrouwen beginnen tussen hun 12-15 jaar. De helft komt uit gebroken gezinnen. 46 procent is hoger opgeleid. 73 procent doet het omdat het goed verdient. 61 procent zegt dat als ze geld genoeg hebben ze uit het vak gaan stappen. 27 procent stapt eruit als ze ander werk krijgen. Er werken 250.000 prostituees in de Oekraine, 2,5 procent is hiv positief. Er is veel geweld tegen hen, vooral van de kant van de politie. Ze zien dat zelf niet als geweld, ze zijn murw geraakt Prostituees houden twintig procent over van wat de klant betaalt. Oekrainse vrouwen gaan ook naar US en Israel. Er zouden 100.000 Oekrainse vrouwen in het buitenland werken waarvan 1000 in Polen; ook heel veel in Turkije. Sinds 1991 zijn 500.000 vrouwen onder valse beloften naar het westen gegaan. In 1994 telde men 44 gevallen van aids, nu 15.000.
d. De verdiensten
Uit websites van klanten blijkt dat het prijspeil van prostitueebezoek, gelet op de levensstandaard, gunstig afsteekt bij Nederland. De luxeprostitutie is zelfs duurder dan in Nederland. Dat de prijzen hoog liggen betekent niet dat de vrouwen veel verdienen. Ze moeten de bordeelhouder, de politie, de mafia en hun pooiers betalen.
e. Gezondheidszorg
In veel landen proberen NGO’s een basisvoorziening op het gebied van gezondheidszorg te leveren. Veel prostituees zijn echter niet tegen ziektekosten verzekerd. Zij zijn afhankelijk van de toestemming van de pooier om toegang te krijgen tot medische voorzieningen.
f. Schendingen van burgerrechten en mensenrechten.
Uit alle Oost Europese landen komen berichten over seksueel geweld tegen prostituees door politie, klanten en pooiers. Prostituees hebben niet de basisrechten op het gebied van de integriteit van het eigen lichaam: ze mogen niet bepalen welke klanten ze nemen, welke handelingen ze verrichten en hoe lang ze werken. Het is niet mogelijk zelf te beslissen wanneer ze stoppen, per dag of geheel met het werk. De pooiers verhinderen dat, en het boetesysteem is een groot probleem in veel landen.
In Roemenie en Bulgarije hebben we minderjarigen in de prostitutie gezien.
Ze mogen niet bepalen met wie ze spreken. Ze werken in een situatie van onveiligheid. Ze hebben nauwelijks toegang tot de gezondheidszorg. Ze worden niet beschermd tegen geweld van klanten en pooiers. Ze zijn vaak slachtoffer van willekeur van de politie. Ze hebben geen recht op privacy. Ze moeten zich ongevraagd laten filmen. Ze worden economisch zwaar uitgebuit. Ze hebben geen zeggenschap over hun lijf en hun leven. Ze kunnen zelfs niet eens kiezen waar ze werken. Kortom: ze verkeren in een situatie die krachtens 273a mensenhandel is.
Veel prostituees uit Oost Europese landen komen uit de Roma gemeenschap. Dit betekent in de praktijk dat hun uitgangspositie al rechteloos is.
De maagdentoren: de plaats waar prostituees in het verleden werden opgesloten in Tallinn











